Laveren tussen “proost” en troost: stijl omhoog of heuvel af?

Wat doe je als manager wanneer de een in je team slaagt en de ander faalt? De situatie is identiek. En vindt op hetzelfde moment plaats. Beiden hebben hun best gedaan. Ze komen uit dezelfde lichting. Je relatie met hen is gelijkwaardig. En je mag ze even graag.

Je krijgt een seconde bedenktijd als het nieuws komt. Waarmee open je?

Communicerende vaten
Loof je de een, dan wordt het falen van de ander groter. Troost je de ander, wordt de blijdschap van de eerste minder.

canstockphoto27732856
Je weet dat het lastig wordt en probeert middendoor te laveren. Maar op die manier doe je ze allebei tekort.

Bizar scenario
Donderdag 11 juni. Onze tweeling zit vanaf 13.00 uur bij de telefoon. Om 15.15 uur hoort de een dat ze geslaagd is. Felicitaties. Opluchting. Een kwartier later gaat de andere telefoon. “Niet geslaagd”, lezen we van het andere gezicht. Ze hangt op… Een ongemakkelijke stilte.

Het dringt tot ons vieren door. De een is geslaagd, de ander niet. De stilte wordt doorbroken: “Ik wil geen vlag met een tas, dat vind ik niet leuk voor mijn tweelingzus.”

Een mond vol…
Dit moment ga ik me over tien jaar nog herinneren. Ik weet even niet wat ik moet zeggen. Misschien is dat maar beter zo.

Soms zit de wijsheid in de actoren zelf. De geslaagde en de zakker voelen de situatie precies aan. Ik stel hen vragen hoe ze erin zitten en wat dit met hen doet.

Gemakkelijker gezegd, dan gedaan
Ik denk intussen aan mijn vorige blog. En verbijt me. Daarin schreef ik:
“Leidinggevenden moeten evenveel van mislukkingen gaan houden als van successen.”

Maar als mislukkingen en successen tegelijk komen, dan is dat wel erg lastig. Dan helpt situationeel leidinggeven je niet (Hershey en Blanchard). Of je moet een dubbele tong hebben.

Niet de knikkers maar het spel
Toch krijgen leidinggevenden steeds vaker te maken met die aaneenschakeling van falen en slagen. Vastomlijnde doelen maken plaats voor experimenteren. Dat heeft consequenties. Meer zelfsturing door medewerkers, vaker kleine successen, maar ook meer mislukkingen en teleurstellingen.

canstockphoto12707760

De rol van een leidinggevende verandert daardoor. Die moet zorgen dat medewerkers daarmee om kunnen gaan. En toch het beste in zichzelf naar boven halen. En in elkaar. De manager is spelverdeler. De focus verschuift van het WAT naar het HOE.

‘Go with the flow’
Als je een nieuwe auto wilt maken, kun je jezelf tien jaar opsluiten. Maar als een auto nog niet bestaat, is het tegenwoordig beter om te beginnen met het ontwikkelen van een fiets. Met de daarmee opgebouwde cash flow en ervaring komt een brommer binnen bereik. Vervolgens een motor. En uiteindelijk pas een auto, als daar nog behoefte aan is.

Waarin verschilt dit ontwikkelteam van traditionele teams? Ze bouwen naadloos op elkaar voort. Hebben maar weinig overleg nodig. Ook als het complex wordt. Omdat de eindgebruiker continu in beeld is en betrokken blijft in discussies. Dingen die niet werken bakenen de scope op natuurlijke manier af.

Het ene team is het andere niet
In ieder team zit wijsheid. Of het nou nog los zand is of een open team. Die wijsheid naar bovenhalen en compleet maken. Dat is de taak van een leidinggevende. Dat is eerst investeren, heuvel op sprinten. Door te beginnen met de missie, de basale structuur en overleg.

Dan moet gebouwd worden aan autonomie. Van het individu en de groep. Elkaar feedback geven en met conflicten omgaan is basisuitrusting. Daarmee kunnen teamleden heel veel dingen onderling uitzoeken. En dan kan de snelheid erop.

Liever cultuur dan structuur
Alles wat je expliciet maakt aan ongeschreven regels is cultuur. De leidinggevende filtert voorvallen en verduidelijkt:
“Zo gaan we met elkaar om.”
Of “ Zo lossen wij dingen op.”
Die dingen hoef je niet meer in procedures te documenteren. Dat scheelt veel energie en tijd.

canstockphoto16870547
Maar het heeft nog andere voordelen. Cultuur beweegt organisch met de groep mee. Structuur moet onderhouden worden, anders verwordt het tot barricades op de weg. Als iedereen de cultuur eenmaal omarmd heeft, is die ook zelfreinigend. Voor de groepsdynamiek. En het individu.

Hoe doe je dat?
Dat begint met jezelf. In hoeverre kan jij je aanpassen? Of incasseren? Een expert op dit gebied is René Diekstra. In 1990 heeft hij hier al een boek over geschreven. Hij legt heel praktisch uit hoe je bij verliezen jezelf en de wereld om je heen anders kan benaderen. Zodat er meer mogelijkheden ontstaan dan je aanvankelijk dacht.

In 1996 overkwam het hem zelf. Plagiaat kostte hem zijn hoogleraarschap. De latere uitgaven van zijn boek zijn drie keer zo dik geworden. Doorleefder en geloofwaardiger.

Je moet je niet laten afschrikken door de titel van het boek: ‘Als Leven Pijn Doet’. Ik heb het vaak aan mensen aanbevolen. En iedereen heeft daar goede voorbeelden in gevonden om een stap verder te komen.
Bij deze beveel ik het je graag nog een keer aan, klik hier.

Alleen veilig thuis op de bank, of…
Doen, vallen, opstaan en weer doorgaan. Maar wat doe je als je geplaagd wordt door een gevoel van minderwaardigheid of jaloezie? Je blijft hangen en je groei hapert. Diekstra geeft aan dat je je eigen blokkades kan overwinnen door anderen te helpen. Daarom is samenwerken in een goed team zo belangrijk!

Ieder mens is uniek. De mogelijkheden om zichzelf steeds te vernieuwen heeft iemand al in zich. Maar je komt in een veilige werkomgeving echt tot bloei. Waar niet geoordeeld wordt. En waar iedere poging om een stap verder te komen wordt gewaardeerd. Of je nou faalt of slaagt.

Als Leven …. Doet
Misschien is de titel van het boek in deze tijd op een andere manier toepasselijk. Het lijkt wel alsof veel mensen in de oude economie worden afgeschreven. Ze zouden geen initiatief tonen, niet creatief zijn en niet lenig genoeg zijn om met nieuwe technologie te werken.

canstockphoto24578100
Dat moet pijn doen als je nog 10, 20 of zelfs 30 jaar moet. Bewijs het tegendeel en wees niet bang teleur te stellen. Een marathon is ook niet na drie weken training uitgelopen.

Gisteren heeft onze dochter een her gedaan. Over een week horen we of er twee vlaggen uitgaan. Samen succes vieren is leuker. Maar ik denk dat dit leermoment van incasseren voor haar langer zal blijven hangen. Dat neemt ze haar hele leven mee.

Britta Bouma – Hidden Values