opdrachten.jpg

Word een surfer in plaats van schipbreukeling

Ik zit in de oude dealingroom van ABN Amro in Amsterdam Zuid-Oost. Het Dialogues House. Je kunt er kosteloos iedere maand sessies bijwonen over allerlei uiteenlopende onderwerpen. Op een inspirerende plek word je aan het denken gezet. En ontmoet je kleurrijke mensen. Je voelt nieuwe verbindingen daar ontstaan.

Sympathieke Belg…
Vandaag staat Cyriel Kortleven op het toneel. Een veelgevraagd spreker op het gebied van creativiteit en innovatie. Hij gaat ons uitdagen om niet in de valkuil van middelmatigheid te vallen. Door zelf het stuur in handen te nemen.

Pro-actief zijn! En juist gebruikmaken van de steeds snellere veranderingen om ons heen. “Als een surfer en niet als schipbreukeling”, zegt Kortleven.

canstockphoto18862274

… schudt aan Hollandse boom
“Waar hebben mensen het meeste spijt van, als hun leven ten einde loopt?”
‘Dat ze niet van de kleine dingen hebben genoten in het leven’, wordt er geroepen.

“Eens. En nummer 1 is? Dat ze niet het lef hadden om hun eigen leven te leiden.”
Je weet het. Maar hoe vaak laat je je toch verleiden om dingen te doen die je eigenlijk niet wilt.

Keuzes
Waarom laten we onszelf in patronen vangen? En gaan we zitten wachten tot we gered worden? En is dat alleen maar slecht?

Terwijl ik dit schrijf, besef ik dat de surfer en de schipbreukeling twee verschillende dingen zijn. Het eerste gaat over individuele belangen. Het tweede over groepsbelangen. Het ene belang is gebaat bij vrijheid en het andere bij routine.

Schipbreukeling toch koesteren?
Vrijheid is leuk. Maar je moet op alles letten. En alles zelf doen. Dat kost ook veel energie. Behoor ik tot een groep? Dan zijn dingen voorspelbaar. En gemakkelijker.

Ik mag er vanuit gaan dat mijn melk in de supermarkt niet bedorven is. Omdat daar regelgeving voor is. Voor een rood stoplicht rem ik. Want ik vertrouw erop dat anderen dat ook doen. Maar regelgeving voor kuddementaliteit is doorgeschoten.

Schokkende cijfers
Kortleven heeft wel gelijk dat we de surfer in onszelf moeten wakker schudden. De bureaucratie in onze maatschappij heeft ons aardig te grazen.

Vrouw achter ordners

Wist je dat wereldwijd maar gemiddeld 13% van de werknemers zich echt betrokken voelt bij het werk dat zij doen? We krijgen continu instructies dat we innovatief en creatief moeten zijn. Als gevolg daarvan worden we juist beperkt om dat te doen. Dan worden we ontevreden en zet stagnatie in.

En Nederland?
Hou je vast… Wij hebben slechts 9% betrokken werknemers in Nederland. 80% van de medewerkers is niet betrokken. En 11% is zelfs actief saboterend. De 80-20 regel gaat niet eens op… De surfers zijn een kleine minderheid. En moeten naast het redden van de schipbreukelingen, ook nog de piraten van hun lijf houden.

Ik wist dat er een grote meerderheid was die mentaal is afgehaakt, maar dit valt me vies tegen. Hoe staat het met de Angelsaksische cultuur? Ik dacht wij beter scoorden, maar… Noord-Amerika kent 29% betrokken, 54% niet betrokken en 18% saboterende werknemers. Dat verrast mij aan twee kanten. Drie keer zoveel betrokken medewerkers. En bijna twee keer zoveel piraten.

Is er nog toekomst?
Met zulke cijfers begrijp ik de angst voor robotisering niet. Zou het dan alleen maar zijn dat mensen bang zijn om hun salaris te verliezen?

Loesje zegt…
“Leven is het meervoud van lef.”
Wat heb je nodig om je eigen leven te leiden? Wat zelfkennis. Een droom of een visie. En… lef.

Onderweg proberen mensen je altijd te beïnvloeden. Van je pad af te brengen. Of voor hun eigen karretje te spannen. Met een eigen doel voor ogen ben je minder snel afgeleid.

In cirkels ronddraaien
In ons werk gaan we ver. Met de kaasschaaf leveren onszelf plakje voor plakje in. Heel langzaam. Ik dacht ook dat het wel meeviel. Maar nu ik eigen baas ben, besef ik achteraf pas hoeveel plakjes 25 jaar zijn.

canstockphoto19239466

Het probleem is dat we steeds harder roepen dat we moeten innoveren. We richten platforms op en structuren in. Daardoor ontstaat een keurslijf. Terwijl we alleen maar een beetje vrijheid willen om nieuwe dingen te proberen.

Was het niet Einstein die zei: “Als we wisten waar we mee bezig waren, zou het geen innovatie heten.”

Je eigen leven leiden, een open deur?
Er zijn ook lichtpunten. Steeds meer bedrijven gaan het voorbeeld volgen van Google of 3M. Om een keer per maand medewerkers zelf te laten bepalen wat ze doen.

Maar dat is niet genoeg. Ook de waardering van bazen voor experimenteren moet veranderen. Ze moeten evenveel van mislukkingen gaan houden als successen. In Amerika werkt een faillissement op je CV statusverhogend. Dat plaats ik met bovengenoemd onderzoek nu in een andere context.

Copy – Adapt – Paste
Een van de boeken die Kortleven te koop aanbiedt is ‘Not invented here – cross industry innovation’ van Ramon Vullings en Marc Heleven. Een zeldzaam goed boek met concrete voorbeelden. Hoe je door goed op andere plekken te kijken nieuwe ideeën kan ontwikkelen.

Dat is niet alleen maar ‘copy – paste’. Daar zit nog een stap tussen. Hoe pas je het aan voor jouw situatie? Wat voor soort vragen moet je dan stellen? Hoe gaat zo’n associatieproces? Dan heb je het niet meer over ‘best practices’ maar over ‘next practices’.

Nike’s ‘Waffle Shoe’ is echt tijdens het ontbijt ontstaan. In dialoog met het wafelijzer…

canstockphoto15436774

Waar houdt het op?
“Je zult zien dat alles wat geautomatiseerd kan worden, geautomatiseerd wordt. Wat overblijft is het spontane, creatieve deel. En dat houdt nooit op: creativiteit is het ontwikkelen wat er nog niet was. We zijn een scheppende soort. Mooi toch?” Paul Iske, oprichter van het Dialogues House.

Dan moeten we de kaasschaaf op ons werk prudent hanteren. Anders blijft er weinig scheppend vermogen meer over.

Britta Bouma – Hidden Values